Swertfisch (Steernbild)

De Swertfisch is en lütt Steernbild an’n Süüdhimmel. Dor binnen liggt de süüdliche Pool vun de Ekliptik un de Grote Magellansche Wulk.

Daten to dat Steernbild Swertfisch
Naam Swertfisch
Latiensch Beteken Dorado
Latiensch Genitiv Doradus
Latiensch Afkörten Dor
Laag süüdlich vun’n Himmelsäquater
Rektaszension 3h 53m bit 6h 36m
Deklinatschoon -70° 06´ bit -48° 40´
Flach 1179 Quadratgrad
Woneem to sehn 20° Noord bit 90° Süüd
Wanneer to sehn
(in Düütschland)
gor nich
Tall vun de Steerns
mit Magnitude < 3m
0
Hellste Steern,
Magnitude
α Dor,
3,27m
Meteorströöm
Naversteernbiller
(von Noord in’n
Klockenwiesersinn)
Graavstickel

Pennelklock
Nett
Lütt Waterslang
Tafelbarg
Fisch
Maler

Koort vun’t Steernbild Swertfisch

UtsehnÄnnern

De Swertfisch is en Steernbild, dat nich dull opfallt. Dat besteiht ut mehrere Steerns, de in en Lien staht un licht funnen warrn kann, vunwegen dat de Swertfisch süüdwestlich vun Canopus liggt. Dat is de tweethellste Steern an’n Himmel. Wegen sien süüdliche Laag is dat Steernbild vun Europa ut nich to beobachten.

In’n Swertfisch liggt de gröttste Deel vun de Groten Magellanschen Wulk, de en Naver vun uns egen Galaxie dorstellt.

Wegen de Präzession wannert de Süüdpool vun’n Himmel in ruchweg 25.800 Johren eenmol üm den Süüdpool vun de Ekliptik, de in dit Steernbild liggt. Dormit blifft de Süüdpool vun’n Himmel jümmer in de Neeg vun den Swertfisch un is wegen sien süüdliche Laag vun Europa ut nich to beobachten.

HistorieÄnnern

De Swertfisch is een vun de twölf Steernbiller, de Enn vun’t 16. Johrhunnert vun de nederlännschen Seefohrers Pieter Dirkszoon Keyser un Frederick de Houtman inföhrt weern. Toeerst weer de Kunstellatschoon as „Goldfisch“ betekent un weer op en Middelöller-Globus afbillt, de intwüschen verschollen is. Johann Bayer hett dat Steernbild in sien Himmelsatlas Uranometria opnahmen, de 1603 runtkeem.

ObjektenÄnnern

SteernsÄnnern

B F Egennaam(s) Grött Lj Spektralklass
α 3,30m 200 A0 III
β 3,5 bis 4,1m 8000 F8 Ia
γ 4,26m 70 F3 V
δ 4,34m
36 4,65m
ζ 4,71m
θ 4,81m
η2 5,01m
ν 5,06m
ε 5,10m
λ 5,14m
κ 5,28m
28 5,34m
π2 5,37m
π1 5,56m
η1 5,72m
AB Doradus 6,93m 48,74 K2 Vk + M5 V + M5.5 V + M8

AB Doradus is en Veerfack-Steernsysteem, de ut de rotatschoonsännerlichen Hööftregensteern A (6,93m) un de dree Ro’en Dwargsteens Ba (13,91m), Bb (14,50m) un C (19,80m) besteiht.

Ännerliche SteernsÄnnern

Steern Grötten Periood Tyyp
β 3,5m–4,1m 9,842 Daag Cepheid
γ 4,25m twee sinusförmige Ännern mit 17,6 un 18,2 Stünnen Gamma Doradus (Prototyyp)

β Doradus kann mit dat fre’e Oog sehn warrn, ofschoonst he 8.000 Lichtjohren wiet weg is. He tellt dormit to de Steerns mit de gröttsten Lüüchtkraft an’n Himmel.

γ Doradus (Gamma Doradus, HR 1338) is de Prototyyp för ännerche Steerns, de jemehr Helligkeit sik dör nich-radiale Pulsatschonen vun de Böverflach ännert. He wiest bito noch en poor Fluktuatschonen in sien Helligkeit, de noch nich verklort warrn künnt.

Messier- un NGC-ObjektenÄnnern

 
De Spiral-Galaxie NGC 1672, opnahmen vun’t Hubble-Teleskop
 
De Kugelsteernhopen NGC 1866, opnahmen vun’t Hubble-Teleskop
 
De Tarantelnevel binnen de Groten Magellanschen Wulk, opnahmen vun’t Hubble_teleskop
Messier (M) NGC annere Grötten Tyyp Naam
LMC 5m Galaxie Große Magellansche Wolke
1549 9,8m Galaxie
1553 9,4m Galaxie
1566 9,7m Galaxie
1672 9,7m Galaxie
1755 Kugelsteernhopen
1763 Emisschoonsnevel
1820 Apen Steernhopen
1850 Kugelsteernhopen
1854 Kugelsteernhopen
1866 9,7m Kugelsteernhopen
1869 Apen Steernhopen
1901 Apen Steernhopen
1910 Apen Steernhopen
1936 Emisschoonsnevel
1978 Apen Steernhopen
2002 Apen Steernhopen
2027 Apen Steernhopen
2032 Emisschoonsnevel
2070 5,4m Emisschoonsnevel Tarantelnevel
2157 Apen Steernhopen
2164 Kugelsteernhopen
N44 Emisschoonsnevel
N159 H-II-Rebeet

De Grote Magellansche Wolke (LMC – vun engl. Large Magellan Cloud) is dat hellste un gröttste Nevelobjekt an’n Himmel mit en Utmaat vun 5° × 6°. De Wulk is en Navergalaxie vun uns Melkstraat in en Afstand vun ruchweg 160.000 Lichtjohren.

De Tarantelnevel (NGC 2070) is en Emisschoonsnevel binnen de Groten Magellanschen Wulk mit dat 5.000-facke vun de Lüchtkraft vun’n Orionnevel. Dat is in’t Universum dat gröttste bekannte Objekt vun sien Oort un in lüttere Feernrohren al as lütten neveligen Plack to sehn.

Kiek okÄnnern

WeblenkenÄnnern

  Swertfisch. Mehr Biller, Videos oder Audiodateien to’t Thema gifft dat bi Wikimedia Commons.